RU
”Maldiwler Ýüzýän Şäheri” (Maldives Floating City – MFC) Maldiwler Respublikasynyň paýtagty Male şäheriniň golaýynda gurulýan, dünýäniň ilkinji hakyky ýüzýän şäherçeleriniň biridir. Bu taslama, esasan, deňiz derejesiniň ýokarlanmagy (klimat üýtgemeleriniň täsiri) zerarly ýüzýän kiçi ada döwletleriň gelejegi üçin çuňňur ähmiýet döredýär.Maldiwler dünýäde deňiz derejesiniň ýokarlanmagyndan iň köp ejir çekýän ýurtlaryň biridir. Ýurduň iň beýik tebigy nokady-da deňiz derejesinden örän az tapawut edýär. Bu, geljekde adalaryň suwa çümmek howpuny döredýär.MFC taslamasy, bu howpa garşy durnukly we ýaşamaga ukyply çözgüdi hödürleýär. Ýüzýän şäher, deňiz derejesi näçe ýokarlansa-da, ýüzýän platformalar arkaly hemişe suwuň ýüzünde galýar.Taslama ýüzýän binalaryň gurulmagy bilen bir hatarda, ekologiki taýdan durnukly bolmagy maksat edinýär.MFC-niň dizaýny Maldiwleriň ýerli däplerinden we tebigy gurluşyndan ylham alýar.
Şäher, ýüzýän modullardan ybarat bolup, olar altikeşlerdäki ýaly tegelek we egri görnüşde deňizde ýerleşdirilýär. Bu dizaýn, suwuň akymyna we tolkunlara has ýeňil garşy durmaga kömek edýär. Ýüzýän platformalar deňziň düýbüne berkidilen gysga aýaklaryň kömegi bilen ýerinde saklanýar. Bu usul, şäheriň mydama suwuň ýüzünde ýerleşmegi üçin zerurdyr.Taslamada ýüzýän ýaşaýyş jaýlary, söwda nokatlary, myhmanhanalar, hatda ýüzýän mekdepler we hassahanalar hem göz öňünde tutulýar.MFC taslamasy, deňiz ekosistemasy bilen sazlaşykly ýaşamak üçin gurulýar.Ýüzýän şäherçe arassa süýji suwy deňiz suwuny arassalamak (desalination) arkaly öndürer we ähli kanalizasiýa we galyndy ulgamlary ekologiki taýdan howpsuzlyk ýörelgeleri esasynda işlär. Gurluşykda ulanylýan materiallaryň deňiz jandarlaryna zyýan bermezligi üçin ýörite üns berilýär. Hatda ýüzýän platformalaryň aşaky bölekleri emeli reýd (artificial reef) hökmünde hem hyzmat edip biler, bu bolsa deňiz jandarlarynyň ýaşaýyş ýerini döreder.
Şäher, takmynan 20 müň adama ýaşamaga mümkinçilik döretmek üçin niýetlenendir. Ol ýerli Maldiwleriň ilaty üçin durnukly we howpsuz ýaşaýyş meýdanyny hödürlär.Bu ýüzýän şäher, Maldiwlere aýratyn bir turistik myhmanhanalaryň we ýaşaýyş jaýlarynyň görnüşini getirip, ykdysadyýetine täze goşant goşar.”Maldiwler Ýüzýän Şäheri” taslamasy, Ýer ýüzüniň iň ýokary howp astyndaky ykdysadyýetleriň we jemgyýetleriň klimatyň üýtgemegine nähili garşy durup biljekdigini görkezýän ylham beriji we gaýratly taslamadyr. Ol, inženerçilik täzeçilligi bilen ekologiki zerurlygy birleşdirýän geljegiň nusgawy ýaşaýyş modelidir.
Mämmettaganow Elman
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 103-nji toparynyň talyby
