RU
Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasaty ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýar. Bu bolsa, ýurduň içerki durmuşynyň aýrylmaz bölegi bolan bilim ulgamyna hem täsir edýär we bilim-terbiýe işleriniň halkara standartlara laýyk gelmegine, şeýle hem ýaşlaryň ruhy-ahlak taýdan ösmegine gönükdirilendir.Bitaraplyk syýasaty Türkmenistanyň bilim ulgamynyň halkara giňişlige işjeň integrasiýasyny üpjün edýär.
Türkmenistan BMG-niň ýöriteleşdirilen edarasy bolan UNESCO we beýleki halkara guramalar, şeýle hem dünýäniň öňdebaryjy uniwersitetleri bilen hyzmatdaşlygy güýçlendirýär.Ýaşlaryň daşary ýurt uniwersitetlerinde okamagyna we daşary ýurtly talyplaryň Türkmenistana gelmegine giň şertler döredilýär. Bu, medeni alyş-çalyşy we özara hormaty artdyrýar.Bilim maksatnamalary yzygiderli kämilleşdirilip, halkara standartlara laýyk getirilýär. Daşary ýurt dillerini, hususan-da, BMG-niň dillerini okatmaklyga aýratyn üns berilýär.
Bitaraplygyň ýörelgeleri okuw maksatnamalaryna we terbiýeçilik işlerine gönüden-göni ornaşdyrylýar.Mekdeplerde we ýokary okuw jaýlarynda ýaşlara Bitaraplygyň filosofiýasy, onuň taryhy ähmiýeti we halkara hukugyň kadalary düşündirilýär. Bilim edaralarynda dürli milletleriň we medeniýetleriň wekillerine hormat goýmak, ynsanperwerlik we hoşniýetliligi öwretmek esasy terbiýeçilik ýörelgesi bolup durýar. Bu, jemgyýetçilik agzybirligini berkitmäge hyzmat edýär.
Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasaty howanyň üýtgemegi we daşky gurşawy goramak ýaly ählumumy meseleleri çözmäge gönükdirilýär. Bu bolsa, ýaşlara ekologiýa bilimini bermegi, tebigata aýawly çemeleşmegi öwretmegi talap edýär.Bitaraplyk syýasatynyň sosial ugrunda hemmeleriň hukuklarynyň deňligi we elýeterliligi durýar.
Türkmenistanyň Konstitusiýasynda berkidilen ähli raýatlaryň bilim almaga bolan deň hukugy Bitaraplygyň ynsanperwerlik ýörelgesiniň aýdyň beýanydyr. Ýurduň her bir sebitinde ýaşaýan adamlara ýokary hilli bilim elýeterli edilýär.Ýörite zerurlygy bolan çagalar üçin inklýuziw (goşulyjy) bilim programmalaryny ornaşdyrmak işine üns berilýär. Bu, ynsanperwerlik we adalatlylyk ýörelgelerini berjaý etmäge ýardam edýär.Bitaraplyk döwlet gurluşynda ylmy we bilimi ýurduň parahatçylyk dörediji missiýasyny durmuşa geçirmek üçin gural hökmünde ulanmagy göz öňünde tutýar.
Ylym-bilim edaralary sebit we halkara möçberdäki ylmy maslahatlary guraýar, ählumumy meseleleri çözmäge ylmy goşant goşýar.Energetika howpsuzlygy, suw serişdelerini dolandyrmak we çölleşmä garşy göreş ýaly sebit meseleleri boýunça ylmy barlaglaryň netijeleri halkara hyzmatdaşlyk platformalarynda hödürlenýär.
Netijede, Türkmenistanyň bilim ulgamy diňe bir hünärmen taýýarlamak däl, eýsem, parahatçylygy, dostlugy we özara hormaty gadyrlaýan, giň dünýägaraýyşly şahsyýeti kemala getirmäge gönükdirilendir. Bu, Bitaraplygyň ynsanperwerlik missiýasynyň esasy maksadydyr.
Gurbangeldiýew Şadyýan
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 108-nji toparynyň talyby
