Adamlaryň ellerini jübüsine salyp ýöremegi (ýa-da durmagy) diňe bir endik däl, eýsem, beden dili we psihologik hal-ýagdaý bilen baglanyşykly çuň many berýän hereketdir.Psihologlar we beden dili boýunça hünärmenler bu hereketi esasan şeýle düşündirýärler.

Elleriňizi jübügiñize salmak köp ýagdaýlarda ynsanlaryň duýgularyny goramak ýa-da özüni howpsuz duýmak islegini aňladýar.

​Bu, bu hereketiň iň giňden ýaýran düşündirişidir. Eller jübüsinde bolanda, adam özüni goraýan serhediň (galkanyň) arkasynda ýaly duýýar. Adam özüni näbelli ýa-da oňaýsyz (çylşyrymly) ýagdaýda duýanda, jübüsine salan elleri onuň üçin ruhlandyryjy we täsirli gorag çeşmesi bolup hyzmat edýär. Bu, çagalaryň özlerini köşeşdirmek üçin başga hereketleri etmegine (müsür ýa-da barmaklaryny sormagyna) meňzeş hereketdir.Adam köplenç öz duýgularyny ýa-da tolgunmalaryny gizlemäge synanyşanda ellerini jübütsine salýar. Eller adamyň tolgunýandygyny aňladyp biljek iň hereketli bölegidir. Olary gizlemek, “Men ýapyk we durnukly” diýen signaly bermek üçin ulanylýar.

Elleriň jübüde saklanmagy, adatça, adamyň özüne bolan ynamynyň pesligini ýa-da oňaýsyzlyk duýgusyny görkezýär. Adamlar köpçüligiň içinde ýa-da tanamaýan adamlary bilen gürleşende, ellerini jübüsine salmak arkaly özleriniň açyk we elýeterli däldigini görkezýärler. Bu, olaryň utanjaňdygyny we ýüzbe-ýüz aragatnaşykdan gaça durýandygyny aňladyp biler. Elleriň açyk bolmagy (ýaýylmagy) adatça dogruçyllygy we ynamy görkezýän bolsa, olary gizlemek ynamyň ýoklugyny aňladýar.

Elbetde, iň ýönekeý we fiziki sebäp sowuklykdyr.Sowuk howada elleri jübüsine salmak, bedeniň ýylylygyny saklamak we elleri doňmakdan goramak üçin esasy endikdir. Bu psihologik däl, fiziki zerurlykdyr.Garaşmaly bolan ýagdaýlarda ýa-da gyzyksyz ýagdaýlarda elleri jübüsine salmak ýuwaşlyk bilen kabul edilen hereket bolup biler.

Adam gyzyksyz gürrüňi diňleýän bolsa ýa-da wagt geçirmäge garaşýan bolsa, ellerini jübüsine salmak arkaly “Meniň bu ýere ünsüm ýok” ýa-da “Men dynç alýaryn” diýen signaly berip biler.Psihologiýada beden dili boýunça her bir hereket (jest) absolýut däl-de, kontekstde (ýagdaýda) seljerilmelidir.Bir adam resmi duşuşykda jübüsine elini salýan bolsa, bu hormatyň pesligini aňladyp biler. Emma sowuk howada köçede ýöreýän bolsa, bu diňe bir ýylylyk zerurlygyny görkezýär.

​Şonuň üçin, ellerini jübüsine salýan adam barada çaklama döretmezden ozal, hemişe ol adamyň daş-töweregini we umumy beden dilini göz öňünde tutmalydyr.

Ýazberdiýew Ýunus

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 107-nji toparynyň talyby