IR DÄLMI?

(Jigim Marala)

İr-ä entek iýnse gubar gözlerňe,

Gaşlaryňda on ýediniň heseri.

Ilki agsam ir dolanyp,oýüňe,

Okap diňe söýgi hakda eseri.

 

Ýatlamaga iş-güýç bilen unudyp,

Batbörege göwünlermiz daňýanmyz.

Ene ýaba tanamaga cuňlugy,

Özumizi goja tutdan zyňyanmyz.

 

Gelnejemiň kürtesinden ýapyşyp,

Çagalardan gabanyanyň düýn dälmi?

Ir-ä entek,içki jaýda gyslysyp,

Sabamaňyz, O ne beýle, Ir dälmi?

 

Ejeme

Ýüzüň sowuga ýanykdy,

Kim biler içiň neneňsi?

Diýjegiň arzuw damakda,

Halyň bardy gaty geňsi…

 

Sesiň çykmazdy asyl- ha,

Agyr bolsun, ýükleň seniň…

nerede bolsak, parhy ýok,

“çeker bizi ýüpleň” seniň,

Sen dert bilen ýüklenseňem…

 

Kim biler içiň gemirýän

Ahwal nedir, gamlar nedir?!

Seni ýatlasam hakydam,

Aglap başlar:Barýan ýaly,

Çapgyn ýoldan büdür- südür…

 

Ýaglygyň çogy çyglansa,

Perejiňe bukardyň sen…

Simfoniýa diňlän ýaly:

Owazyň hem ýokardan seň…

 

Guntdy düýşüň,işiň guntdy,

Işigiň gunt bilen mähir.

Seniň asuda kalbyňdan,

Dömerdi gyşyna bahar…

 

Ýüzüň sowuga ýanykdy,

Kim biler içiň neneňsi?!

Aglaýanyň- a anykdy:

Halyň bardy seň, birgeňsi…

Portret

 

Öz gamgyn suratym çekipdirin men,

Gözlerimde gussa, kirpiklerim çyg.

Leblemde galypdyr kemsinmäň şekli,

Gaşlarmyň ujunda ýalňyzlyk otyr.

 

Ýaňaklamda gözýaş ýolun ýasapdyr,

Ol elbetde Meso- potamiýa däl.

Iki derýaň arasynda taryhyň

Gözýaşly sözlerin okar ýaly däl…

 

Däl olar aňrybaş, daş ýarýan zehin,

Ýa talantyň ruhy siňen keşbi- de…

Men seni şonsuz hem söýýärin özüm,

Hiç zat ýazmasaň hem,

Iş etmeseň hem…

 

Saňa şo gün bir zat aýtjak boldum men

 

Saňa şo gün bir zat aýtjak boldum men,

Nämedigni men özümem bilmeýän.

Saňa şo gün bir zat aýtjak boldum men,

Dirikäň ölmeýän, soňam gelmeýän…

 

Gözleň suratymy alýan ýalydy,

Her bakamda gelip durdy ýyly zat.

Saňa şo gün bir zat aýtjak boldum men:

Öz- ä uly zat…

 

Nobat- nobat adam geçdi- de durdy,

Aramyzdan. Aňdym: käte ýitirdiň…

Aýtmaly zatlarym köp ýalydy, wah,

Saňa şonda bir zat aýtjak boldum men,

O zat duýgymyzyň ykbalydy, wah…

 

Ýanyňda durasym gelipdi, şonda,

Göz edip mähellä, göz edip ile…

Saňa şonda bir zat aýtjak boldum men,

Belki aýtdyrmady ynjyk nesibe…

 

Belki seň aýtjagyň meňem aýtjagym,

Mümkin seni ýanar oda saldym, men.

Birden mähelleden ýitirim bolduň,

Saňa şonda bir zat ýatjak boldum men…

 

SAŇA MENZILLER

 

Ne kyn, ne bir aňsat, ne bir ýönekeý,

O diýen çarkandak dälem ahbetin.

Ýöne, men barybir geçýän olary,

O menzilleň hupbatlary ýakmasa,

Neneň,niçik geçeýin men olary,

Iň süýji menziller,

Saňa menziller…

 

Garaşýaň,

Garaşýan,

Tapawudy ýok.

Ýok bir wagt ülşi,

Ýa boş wakalar.

Barylýan ýer, şol bir nokatda durýar,

Ýene-de birleşýär göwre, köňüller.

Çabraýarka yşgyň howry ýürekde,

Iň güýçli menziller, saňa menziller…

 

Käte-käte öýke bilen aýrylyp,

Bilýäs, posalaryň aýyrmajagyn.

Göwne-de degişýäs,

Birek-bireksiz

Bilýäsem,onça köp oňulmajagyn.

Işlisirän bolýas,

Wagtymyz ýokmuş,

Barmalymyş, öýmüze ýa, okuwa…

Barmalymyş, bir ýerlere-dokuza…

He-e-eý, dünýe, sen näme bizi aldaýaň?!

Barybir oňanok birek-bireksiz,

 

 

Bu howlukmaç,bu başagaý köňüller,

Iň işli menziller, saňa menziller…

 

Ýyl geçer, aý geçer, kim biler asyr…

Aglar ýatlamalar, goja seriňde.

Soňra tutup, agtyjagyň elinden,

Mekdebe geçersiň ýa-da dükana.

Gözýaş geler didelerňe duşuşan

Ýerleňden geçeňde, ony göreňde.

Bu bir durmuş, senden öňem hut şeýle

Bolupdyrlar,

Geçipdirler, menzilden.

Iň öçli menziller, saňa menziller…

Bir gün,

Ikimize kyn bolar bilýän.

Bu menziller geçilesi gelmezler.

Ýolumyzda bizi bir mahal bökdän,

Ownuk-uşak päsgelçilikler gaçar.

Olaň birem gapdalmyza gelmezler.

Yşk gider, dünýe deý, biwepa olam.

Taşlar bizi. Bizi neneň, ne halda.

Agyrdygyn, kyndygyny bilmez-de,

Menzillerem başga-başga aşyklar

Geçer durar,duşuşarlar dünýede.

Öwrüler kalbymda keşbiň heýkele,

Hem yssy mähirli, hemem öýkeli.

Bulaň baryn, hemmesini bilýän men,

Ýöne seň ýanyňa barýan, ýene-de,

Keýpine.

Heý bizi aýyrjak barmy?!

Baharyň başy deý täsin howaly,

Söýgümizem,duýgymyzam owadan.

Meňzäp dur ol, baky yşgyň owazyn,

Çalyp duran ajap ýaňa köňülde.

Ýöne bu gün düşünýän men, nädeýin,

Bu zatlaryň şeýle boljakdygyna.

Ah, şeýle, guwançly, şeýlebir joşly,

Hem iki didäni garradyp biljek,

Gözýaşly menziller, saňa menziller…

 

Gyş gelmänkä…

 

Kämil däl bolarly bu beýik baglar,

Garga geçse hüjjerişýär saçlary.

Gyş heniz nobata goýmandyr

Çemli

Güýz toşabna dalan bu agaçlary…

 

Bilýänem däldirler aňzagyň baryn…

Adam şeýle bolýar…

Gaty söýende.

Täsin…

Gyş gelende asyljak daryn

Çyrmaşyklar taýýarlaşyp goýanda…

 

Agaçlar henizem ýaprak dökerne,

Ynanmazdan dowam edýär ýangynyn.

Ezilip damary güýzüň şekerne,

Hamana gelmejek ýaly gamly gün…

 

Goýalşan mürepbe,

Ýumşak toşabyň

Nobatyny syzyp, süýji gülaby…

Häzir süňňü müdimilik galjak deý,

Göýä häzir başlajak deý bal aýy…

 

Gargalaň opera aýdyşyn diňläp,

Toprak baş ýaýkaýan mysaly häzir.

Tekiz ýerde büdräp gelýän enem deý,

Güýzüň ruhy gökde hasaly häzir…

 

Şemal ýekelänok öýsüz itleri…

Gorkusyndan gizlenişýär syçanlar.

Güýz gelse obamyz aňyryk süýşüp,

Uzaklaşan ýaly bolýar ejemler…

 

Toşabyň ysyna eräp bedenim,

Kimdir birin göresleri gelýändir.

Gyş gelmänkä bilmän näme ederin,

Agaçlar hem hut men ýaly bolýandyr.

 

Ol heniz nobata goýmandyr çemli,

Agaçlar bukulyp, nyýaza durmaz…

Emma…

Arasynda bölek bulut deý

Geçip gidýär gyş köýnekli…

Sudurlar…

 

Gyş hem bir ýaz…

 

Gyş hem bir ýaz…

Sowuk bolsa bolsun,guşlar saýraýar

Ady bolanda nä:

Gyşlar…

Aýry Ýaz…

 

Ýakymly ýaryň hem söýýän ýaly has,

Ýyljak pejiň başy,

Tüýs master klass…

Köçeden ýygnanan çagalaň içi

Edil Amstradam deý:

Gysby hem kiçi…

 

Olaryň ýüregi ýarylyp barýar,

Aýaz için ýakýar penjirä gelip…

Oň dili ýelmeşýär kä daýym aýna…

Ehhh…Bu pursat üçin ölmäge taýýar…

 

Daşarda dilini çykaryp käte,

Doňan penjirä de ýelmeşip ümsüm…

Sahna: Nagyş ýasap, hem şuwlap çapgyn…

Ähli teatrlaň sahna oýnuny

Bir ýere üýşürip, otlasaň hem bes,

Gyşyň gurnan sahnalarnyň dünýäsin,

Görmäge penjireden edeňde höwes…

 

Heý… Papagny çümrüp geçýär fonarly

Aýazbaba ha däl, dertli biri ýa?…

 

 

Hol ýerde tokaýyň üstünden gaýdýan

Garlar

Häzir ahwaly deý Siriýaň…

 

Döwük ýaly ähli jaýlar, agaçlar,

Guşlar çeýnäp läle, güjür- de güjür…

Ýeri şol fonarly geçende näme,

Daralyp barýarmy gar basan köçe?

 

Kölegeler gorkunç,hatar- hatar kä,

Aý halkasy el uzadýar işige

Uffff…

Bu gorky neneň süýji,

Höwürli,

Häzir uçýan ene girýär düýşüme…

 

Göýä öýjagazam aýakda dur kä

Yrgyldap,

Üstünden gaçaýjak ýaly…

Köçede hiç kim ýok,

Heý kimsiň?..

Kölge!..

Paraşýutym açyk uçaýjak ýaly…

 

Bar zat ak gar, guşlar saýrap

Heşelle

Kaksa kaksyn, belki biri ýalňyşýar…

Gyş bolsa- da ady Ýaz dek

sahnaly

Şoň adyny biri ýalňyş ýazmyş ýa?

Taňrym…

Çagalary gabama öýe

Ýazdan gözel gyşyň peýiizajy…

Gyş diýseň sowuk ger, gözüň

öňüne

Kim dakypdyr oňa: üşedýän ady?..

 

Sowuk bolsa bolsun,guşlar

Saýraýar…

Ady bolanda nä: Gyşlar…

Aýry Ýaz…

 

Sen maňa gül iýberipsiň…

 

Sen maňa gül iýberipsiň…

O gül kökün urar maňa,

Sen maňa gül iýberipsiň,

O gül ýaly oralmaga, saralmaga,

Gurşamaga…

Gözýaşlarmy seň ýüzüňe çaga ýaly çyrşamaga,

Sen maňa gül iýberipsiň…

Ganatly gül, reňki dürli…

Sen maňa gül iýberipsiň-

Bildirip dur meňkidigi…

Sen maňa gül iýberipsiň,

Köki gökde, daly – damar,

Hut eziz ol- haly- habar.

Barmaklarmyň arasynda akyp ýatan ýüpek ýaly,

Säher kölüň üstün basan dumandan bir gapak ýaly,

Sen maňa gül iýberipsiň – gyzyllary şapak ýaly.

Sen maňa gül iýberipsiň – reňkinden doýup bolmaýar,

Gapdalda goýup bolmaýar…

Käsämdäki çaýyň reňki – ýaňaklarynda oýnaýar…

Obamyň läle- reýhanyn ýatladyp, gül iýberipsiň!

Sowuk ülkede meýhanaň gijelerine güýmenip-

Sen maňa gül iýberipsiň…

Sen maňa gül iýberipsiň:

Iýberäýmänsiň- aýralyk…

Görsemem, setan – seýranda,

Derwüş kädiň keşdeleri –

Bar meniň hem çal öýmämde…

Ah, şalyma şemal çolan derdiň bilen öwrülipsiň-

Düýşümdemi, huşumdamy – sen maňa gül iýberipsiň…

Gijäniň seçeklerine basan halym- belki- de -ol,

Ýüregiňi diňe maňa- açan halyň belki – de ol?!

Ýa belki gowakda galan gussalaryň – teňlenipsiň…

Ýa ölümden eýmenipsiň-

Sen maňa gül iýberipsiň?!

Aldym!..

Ukyň arasynda,çatrygynda, çäresinde,

Janyň jan bolýan çagtynda,

Aňyň ä:m bolýan çagtynda…

Reňkin dökýän älemgoşar – sähel wagt küýlenipsiň!

Ýyllardyr garaşyp ýördüm –

Sen maňa gül iýberipsiň!

 

“Jigiň saňa meňzeş” diýýärler maňa

(Oglan jigimiň ogluna)

“Jigiň saňa meňzeş” diýýärler maňa,

Maňa meňzeş bolsun, onuň gözleri.

Maňa meňzeş bolsun, bakyşlary- da

Yşkdan gyzlaň ýüreginde ot ýakyp,

Onda ýalyn bolsun ataşlary- da…

 

“Jigiň saňa meňzeş” diýýärler maňa,

Çagaňky deý akdyr kalby jigimiň…

Ýüregniň töründe güjük ýokdur oň,

Ýylgyrşy eserdir göwünjiginiň…

 

“Jigiň saňa meňzeş” diýýärler maňa,

Öz jigim, meňzesin, dowamym meniň…

Kakasyny sypap, söýüp ulaltdyk,

Kakasy soraglym, sowabym meniň…

 

“Jigiň saňa meňzeş” diýýärler maňa,

Ýolumdan ýörejek, abraýma joşjak.

“Jigiň saňa meňzeş” diýýärler maňa

Ýaram syzlan wagty maňa ulaşjak…

Jigim maňa meňze, ýuwaş- ýuwaşdan…

 

Giçki güýz

 

“Hany güýz jüýjesin sanalyň” diýip,

Daýhanlaň palçykly ýeňi çermeler…

Göýä olar hasyl ýygnany bilen

Bolýan ýaly dünýäň derdi ýerbe- ýer?

 

Gündogardan gelýän borly sowugam,

Owal – başda dünýä şeýle gurnalan…

Günbatara lemmerlenen buluda

Çümýän gidýär “gykuwlaşyp” durnalar…

 

Öňküligi ýok baglaryň, keýpsiz,

Ýapraklaň çyg howa ýüzi dyrmalan.

Olar ganat ýazyp uçaýjak bolýar,

Giden ýerlerine “çümen” durnalaň…

 

Şemalmy, ýelmi ýa apy- tupanmy

Ýa… sübseli mamaň görüp dyrnagyn,

Senjaplar girýärler sümelgesine,

Ýalpak ýaplaň kerti buza gyrnalan…

 

Leýlisaçlaň goly “hellew- de hellew”,

Hoşlaşýarlar ýüzi solan gün bilen…

Kä geler, kä girer gara buluda,

Ol hem myhman gadym dünýä,

Kim biler?!

 

Sejda iýnen göwre deýin höwürli

Öten ýyl çapylan goňur töňňeler.

Guşlaryň sesleri gyryk näme üçin,

Göýä sähel owal aglan, möňňüren…

 

Torly garrygyzlar gülap suwundan

Ýatyr ýek – tük- şagallara eňňere…

Şemal urýar çapgyn

Ýaş – ýeleňleriň

Çermelen ýeňine, gysga ýeňine…

 

Haşal otlaň arasynda gizlenip,

Orak degmän galypdyr şol sümmüller…

Şahyr ýazýar sahaplaryn saraldyp,

Wagta çümüp gidýär şol sary günler…

 

Ogluma sargyt

 

Birden men gidäýsem, aglamagynyň,

Aglama, ýüregňe emr et, özüň!

Mazarmyň üstünde şol ýanar durar,

Meň kimdigmi aýdyp, daşlarda közüm…

 

Birden men gidäýsem aglamagynyň,

Ýeňip bilmän “ýönekeýje” duşmanym.

Men özüm betbagt saýmaryn

üçin

Ilki söýgä sataşmanym , duşmanym…

 

Birden men gidäýsem , aglamagynyň,

Neberämi “waý” içinde goýup ýa…

Enesi mert ogul erkek bolýandyr,

Bolmaz olar ejiz, namart, görüp ýa?

 

Seni ýollar ugradarlar baharda,

Üstünligiň asyr- asyr aşar- da…

“Ejem üşeýändir” öýütmeginiň,

Gar ýagsa…

Aýnadan bakyp daşarda…

 

“Söýülmedim” diýmen,

Söýmedim, kimse

Şygyrlamdan öňe düşüp bilmedi…

Il aklynda ýaşar adym,

Şoň üçin…

Diýiber her daýym: “Ejem ölmedi”

 

Dünýä puçdur, onuň ownuk şerine,

Günüňi, hyýalňy baglamagynyň…

Bir gün men gidäýsem…

Içiňden sessiz

Penjirä seredip, aglamagynyň!

 

Hyýal

 

… Şu gün “sen gelýäň” diýseler,

Aşgabada, bir toýa”, hut…

… Ýogsa barybam ýöremok ýygy- ýygy, gür, toýa hut…

… Uçardym gök diräp huşum,

Söýgi geçmeýär ekeni,

Dörän ýerinden ataşlar aňsat öçmeýär ekeni…

 

Bezäp – bezäp üsti – başym,

Masgara bolaryn öýdýän…

Içde galan ataşymdan

Gap – gara bolaryn öýdýän…

 

Gaşlarym çyzylan ýaly,

Ele dakyp ýüzük baryn…

Gözlermiň ýaşyl hanasy

Sygdyrjak ýaly dünýäni…

 

Uçup barsam Zoluşka deý…

“…B:al gutarmaýady” belki…

Sen maňa şo – ol mähriň bilen

Oturyp bakaýsaň ilki…

 

Ýene bir täze şygyra

Taslama bolaryn öýdýän…

Içimden gygyryp şonda,

Masgara bolaryn öýdýän…

 

Ýüpek çalan deý damagmy,

Tutulsa demim howada,

Öwüp seni daýyň ogly

Toý mikrofonna çagyrsa,

Diýseler saňa: “Gowy adam”

…Müň ýyl diňlemedik sesiň

Astynda galaryn öýdýän…

Toýuň göçgünli sazyndan

Gulagmy ýararyn öýdýän…

 

Hyýal bu:

Ga:lsam guş bolup

Toýuň tans meýdançasyndan…

…Baryp hut guçaryn öýdýän…

Bir taý köwşüm goýup Ýerde.

Sen Aşgabada geläýseň,

Men Aýa uçaryn öýdýän…