RU
Gyzgyn we çylşyrymly durmuşyň ortasynda, birden penjire daşyna urýan ýagyş damjalarynyň sesi ýaňlananda, dünýä wagtlaýynça dymýar. Bu dymşyklyk, biziň iň esasy ruhymyz bilen baglanyşyk guran ýalydyr. Ýagyşyň yzygiderli ritmi – bu diňe bir fiziki hadysa däl, eýsem, adam beýnisiniň ýagdaýyny üýtgetmäge ukyply, tebigatyň özboluşly monologydyr. Biz bu sesleri näme üçin beýle ýakyn kabul edýäris we bu ses biziň duýgularymyza nähili täsir edýär?
Ýagyş sesi, bilim dünýäsinde “Ak Ses” (White Noise) däl-de, has takyklyk bilen “Gülgüne Ses” (Pink Noise) diýlip atlandyrylýar. Bu gijeki dynç alyş we meditasiýa üçin iň gowy seslerdir.Gülgüne ses, pes çastotalarda (ýygylyklarda) has güýçli, ýokary çastotalarda bolsa ýuwaş-ýuwaşdan peselýän durnukly ritmden ybaratdyr. Ýagyş damjalarynyň howadan geçip, dürli ýüzlere urmagy bu ritmi döredýär.Bu durnukly we ýuwaş ritm beýniniň ýadawlygyny we duýgyly gowgalary (stress) azaldýar. Ol, biziň gatnaşyksyz (irrelewant) sesleri (gyzyl sesler: uly gowga, gürrüň) filtrläp aýyrmagymyza kömek edýär, netijede aňymyz has çalt we çün dynç alýar.
Ýagyş damjalarynyň yzygiderliligi adamyň beýnisiniň işjeňligine gönüden-göni täsir edip bilýär.Psihologiki barlaglar, mylaýym, ritmiki sesleriň (meselem, ýagyş) adamyň beýnisiniň Teta tolkunlarynyň döremegine ýardam edýändigini görkezýär. Teta tolkunlary, ýatlamalar, çuňňur meditasiýa, düýş görmek we ýokary döredijilik ýagdaýlary bilen baglanyşyklydyr. Ýagyşyň ritmi adamyň içki monologynyň (öz-özüň bilen gürleşmegiň) has aýdyň we tertipli bolmagyna itergi berýär. Daşarky dymşyklykda diňe tebigatyň sesi bilen ýeke galmak, ynsan kalby üçin öz-özüňi bilmek we arassalamak üçin gymmatly pursatlary berýär.Ýagyş sesi, adamlarda güýçli nostalgiýa we lirik duýgulary oýarmaga ukyplydyr.Biziň ata-babalarymyz üçin ýagyş – durmuşyň, goraglylygyň we gowy hasylyň alamatydy. Şonuň üçin, ýagyşyň sesini duýmak, aňastynda bize howpsuzlyk we rahatlyk duýgusyny berýär. Bu duýgy, köplenç çagalyk ýatlamalary we maşgala ýylysy bilen baglanyşykly.Ýagyşly gün, edebiýatda we aýdym-sazda hemişe esasy tema bolupdyr. Ol duýgyly çuňlugy aňladyp, söýgi, ýekelik ýa-da arzuw ýaly lirik temalaryň has täsirli beýan edilmegine mümkinçilik berýär. Ýagyş damjalarynyň ritmi, şahyryň ýazýan setirleriniň ritmine we akymyna goşulyşýar.
Ýagyş damjalarynyň ritmi – bu diňe bir howa sesi däl. Ol, ynsan ruhuna köşeşme we täzeleniş berýän, beýniniň işjeňligini has ýakymly ýagdaýa geçirýän, tebigatyň iň gowy sazydyr. Biz ýagyşy diňlänimizde, hakykatda, öz içimizdäki dymşygyň we asudalygyň sesini diňleýäris.
Berkeliýew Resul
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 118-nji toparynyň talyby
