Ýagyşyň Sazy

Dünýäde käbir sesler bar, olar biziň aňymyzyň iň çuň gatlaklaryna aralaşyp bilýärler. Bu sesleriň arasynda, penjirä ýa-da topraga urýan ýagyş damjalarynyň ritmi aýratyn orun tutýar. Ýagyşyň sesiniň sazlylygy (melodiki däl-de, ritmiki duýgy berşi) ynsan ruhuna köşeşdiriji, käte bolsa ruhlandyryjy täsir edýär. Bu sesleriň yzygiderliligi we tekizligi (random bolman, aýdyň ritmi bolany üçin) biziň aňymyzyň beýleki sesleri — howsalany, gowgalary ýa-da ünsi sowýan gürrüňleri — filtrläp (süzüp) aýyrmagyna kömek edýär. Ýagyş sesi, beýniniň ýadawlygyny azaldýar we rahatlanma (relaksasiýa) ýagdaýyny çaltlaşdyrýar.

​ Barlaglar, ýagyş ýagýan wagtynda adamyň beýnisinde teta tolkunlarynyň döremeginiň ýa-da güýçlenmeginiň mümkindigini görkezýär. Bu tolkunlar, meditasiýa, çuňňur pikirlenme we ýatlamalaryň ýüze çykmasy bilen baglanyşyklydyr.Şonuň üçin ýagyş – bu tebigatyň bize beren iň oňat “antistres” melhemidir.

​Ýagyşyň sesi, adaty sazlardan tapawutlylykda, beýleki bir aýdym-sazyň fonunda däl-de, köplenç dymşygyň ortasynda ýaňlanýar. Bu aýratynlyk ony has-da täsirli edýär. Ýagyş damjalarynyň yzygiderli urmagy, döredijilik bilen meşgullanýan adamlar üçin, ýazuwçy ýa-da sazanda bolsun, bir hili içki monolog döretmäge kömek edýän durnukly ritm hökmünde hyzmat edýär.Köp şahyr we kompozitorlar, ýagyşly güni ylham almak üçin iň amatly pursat hasaplaýarlar. Ýagyş, durmuşyň howsalasyny “öçürip”, duýgularyň we pikirleriň arassa ýüzüne çykmagyna mümkinçilik döredýär.

Ýagyş sesi medeniýetde we edebiýatda hemişe güýçli duýgularyň simwoly bolup gelipdir.Ýagyşyň sesi köplenç geçmişdäki pursatlary, ýitirilen ýa-da arzuw edilen söýgüni ýatladýar. Bu ýatlamalar köplenç gamgynlylykdan däl-de, süýji we çuňňur duýgudan ýaňa döreýär. Türkmen lirikasynyň käbir setirlerinde ýagyşly pursat, ýekelikde galmak we Wepaly ýara (söýgülä) bolan garaşmanyň çuňňur beýany üçin fon hökmünde ulanylypdyr. Ýagyş sesi, şahyr üçin duýgularyň durnukly akymyny beýan etmäge kömek eden.

Ýagyşyň sazy – bu diňe bir damjalaryň däl, eýsem, biziň içimizdäki sesiň ýaňlanmasydyr. Ol bizi köşeşdirýär, pikirlenmäge çagyrýar we tebigat bilen ýönekeý, ýöne çuňňur baglanyşyk berýär. Şonuň üçin indiki gezek ýagyş ýaganda, duruň, gözüňizi ýumuň we tebigatyň iň owadan we ylham beriji aýdymyny diňläň.

Muhammedow Şöhrat

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 118-nji toparynyň talyby