Ynsan Ruhunyň Ebedi Gözlegi

​Ynsan durmuşynyň iň gadymy we iň esasy soragy — “Men näme üçin bar?” — biziň medeniýetimiziň we taryhymyzyň merkezinde durýar. Bu sorag, maddanyň çäklerinden has aňry giden, adamyň iň esasy islegi bolan “Ruhy Gözlegi” emele getirýär. Bu gözleg, diňe bir din ýa-da yrym däl, eýsem, ynsanyň ýaşaýşa berýän manysyny we onuň älem bilen bolan baglanyşygyny kesgitleýän tebigy zerurlykdyr.Ynsan ruhunyň ebedi gözlegi müňýyllyklaryň dowamynda dürli görnüşlerde ýüze çykdy. Sokrat, Platon we Buda ýaly beýik akyldarlar, durmuşyň asyl manysyny, hakykaty we ahlagy tapmaga çagyrdylar. Olaryň işleri, daşky dünýä däl-de, içki dünýä ýüzlenmegiň ähmiýetini görkezdi.

Hristiançylykdaky halas boluş (salvation), Yslamda Tawhid (ýekelik we birlik) ýa-da Buddizmde Nirwana (azatlyk) düşünjeleri, ynsanyň çäkli durmuşdan soňky ebediligi ýa-da iň ýokary ruhy derejä ýetmek islegini aňladýar. Sufizm (Yslam mistisizmi) ýa-da Gnostisizm ýaly akymlar, hakykaty we Hudaýy/Ylahyny akyl bilen däl-de, gönüden-göni tejribe arkaly duýmagyň gözlegidir.Häzirki wagtda, köp adam formal dinlerden daşlaşsa-da, ruhy gözleg dowam edýär, ýöne ol täze formalary alýar.

Bu usullar, adamlara çalt we stresli durmuşda şu pursatda bolmagy, içki parahatlygy tapmagy öwredýär. Bu, ruhy gözlegiň “içki dünýä dolanmak” ýörelgesiniň häzirki zaman görnüşidir.Adamlar, “özleriniň iň gowy wersiýasy” bolmak üçin bilim we tejribe gözleýärler. Bu, iň ýokary ruhy potensiala ýetmek isleginiň dünýewi (sekulýar) beýanydyr. Tebigat bilen baglanyşyk tapmak, köp adam üçin manysyny we älemde öz ornuny duýmagyň çeşmesi boldy.Ruhy gözleg, esasan, iki esasy pelsepewi mesele bilen baglanyşyklydyr.

​Nähili ýaşap geçmeli? Gözleg, maddy baýlyklaryň ýa-da statusyň berip bilmejek içki kanagatlanmany tapmaga gönükdirilendir. Bu, esasan, gymmatlyklar, mährem gatnaşyklar we başgalara hyzmat etmek bilen gazanylýar.Biziň iň soňky ornumyz nirede? Bu sorag, ölümiň çäklerinden aňry giňelýär. Ruhy maksat, ynsanyň özüni uly bir bütinligiň (Kainat, Hudaý, Älem) aýrylmaz bölegi hökmünde duýmagy.

​Ruhy gözleg, biziň ynsan hökmünde “kimdigimizi” we “näme üçindigimizi” bilmek ugrundaky hiç haçan gutarmaýan hereketlendiriji güýjümizdir. Ol ähli medeniýetleri we döwürleri birleşdirýän, adamzada has manyly we çuňňur bir durmuşda ýaşamak mümkinçiligini berýän ebedi bir syýahatdyr.

Öwezow Muhammetmyrat

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 119-njy toparynyň talyby