RU
Taryh diňe bir senedelerden ýa-da gury maglumatlardan ybarat däldir. Ol hakyky ynsan durmuşynyň, gahrymançylyklaryň we medeniýetleriň beýanydyr. Şol beýany iň täsirli we janly görnüşde saklap, geljege äkitmegiň iň gowy usuly bolsa nakgaşçylyk sungatydyr. Reňkleriň dili arkaly taryh dillenýär we geçmişiň “ynany” geljekki nesilleriň kalbyna ýol tapýar.
Taryhy kitaplar wakany beýan edýär, emma reňkler şol wakanyň atmosferasyny saklaýar. Nakgaşlar taryhy wakalary kenebe geçirende, belli bir reňk gammasyny ulanmak arkaly döwrüň ruhuny beýan edýärler:
Altyn we goňur öwüşginler: Köplenç gadymylygy, şöhratly geçmişi we durnuklylygy aňladýar.
Gyrmyzy we sary: Türkmen taryhynda bu reňkler şatlygyň, toýuň we joşgunyň simwoly bolup, biziň gadymy medeniýetimiziň ruhy güýjüni görkezýär.
Mawy we dury reňkler: Parahatçylygyň, asudalygyň we geljege bolan uly ynamyň beýanydyr.
Geljekki nesiller geçmişdäki adamlaryň nähili geýnendigi, nähili gurşawda ýaşandygy baradaky maglumatlary suratkeşiň reňk saýlawyndan öwrenýärler.
Köne suratlardaky keşdeleriň reňki, matanyň dokalyşy we nagyşlaryň sazlaşygy biziň genetik kodumyzyň bir bölegidir.Kümüşiň öwüşgini ýa-da halydaky gölleriň goýy gyzyl reňki nesillere ata-babalarymyzyň estetik dünýägaraýşyny we ussatlygyny ýetirýär.
Taryhy maglumatlar reňkler arkaly berleninde, olar köplenç simwoliki häsiýete eýe bolýar. Bir söweş sahnesindäki goýy we galagoply reňkler halkyň başyndan geçiren kynçylyklaryny aňlatsa, açyk we nurana reňkler bolsa ýeňşi we erkinligi görkezýär. Bu usul arkaly geljekki nesiller taryhy diňe bir “görüp” däl-de, eýsem ony “duýup” ösýärler.
Şu günki gün taryhy maglumatlary geljege ýetirmekde täze bir tapgyr — sanly reστawrasiýa (dikeltmek) başlandy.Gadymy fotosuratlaryň reňklenmegi taryhy gahrymanlaryň bize has ýakyn we “janly” görünmegine kömek edýär. 3D modelirleme we hakyky reňkleriň sazlaşygy arkaly gadymy şäherleriň içinde gezelenç etmek mümkinçiligi döreýär.
Reňkler — taryhyň “janly sesidir”. Olar biziň geçmişimiz baradaky maglumatlary diňe bir saklap galman, eýsem olara ruh berýärler. Suratkeşiň kenebi bolsa geljekki nesiller üçin iň uly we iň gyzykly “taryh kitabydyr”.
Eýýaýewa Gurbangül
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň talyby
