RU
Grafika sungaty — bu diňe bir kagyzyň ýüzüne düşürilen gara nokatlar ýa-da çyzyklar däl-de, eýsem ynsanyň iň inçe duýgularynyň we oý-pikirleriniň vizual beýanydyr. Reňkleriň gürpüldili dünýäsinden tapawutlylykda, grafika has “pyssyrtylly”, has syrly we has içgin dildir. Bu dünýäde her bir çekilen çyzyk bir sözi, her bir ştrih bolsa bir emosiýany aňladýar.Suratkeşiň galamyny kagyza degiren pursadyndan başlap, many döreýär. Çyzyklar öz “häsiýeti” boýunça dürli-dürli bolup biler:
Göni we ynamly çyzyklar: Bular durnuklylygyň, güýjüň we anyklygyň simwolydyr. Binagärlik dizaýnynda ýa-da geometrik grafikada olar tertip-düzümi aňladýar.
Tolkunly we ýumşak çyzyklar: Bular asudalygyň, tebigylygyň we mähiriň keşbidir. Olar arkaly şemalyň öwüsýän ugruny ýa-da süzülip akýan suwuň owazyny “görme” mümkindir.
Üzül-kesil we gysga çyzyklar: Olar durnuksyzlygy, gorkyny ýa-da ýokary depginli hereketi (dinamikany) beýan edýärler.
Eger çyzyk suratyň “süňňi” bolsa, ştrih — onuň “etidir” we “ruhudyr”. Ştrihlemegiň üsti bilen suratkeş kagyza jan berýär.
Dykyz ştrihler: Garaňkylygy, agramlylygy we çuňňur gaýgyny ýa-da syrlylygy görkezýär.
Seýrek we ýeňil ştrihler: Ýagtylygy, umydy we tämizligi beýan edýär.
Çylşyrymly kesişýän ştrihler (Cross-hatching): Bular obýektiň goýulygyny we hakykylygyny (fakturasyny) döretmek bilen, tomaşaçyda “el degirip görme” islegini oýarýar.
“Her bir çyzykda bir many bar” diýmek — bu suratkeşiň okyjy bilen sözsüz gürleşýändigini aňladýar. Bir portretde göze çekilen gysgaça kölege, gahrymanyň içki dünýäsindäki hasraty ýa-da şatlygy bütin dünýä aýan edip biler. Grafikada artykmaç zat ýokdur. Her bir nokat öz ýerinde bolmalydyr, sebäbi ýekeje ýalňyş çyzyk tutuş eseriň berýän duýgusyny üýtgedip biler.
Grafika sungaty bize az zat bilen köp zady aýtmagy öwredýär. Ol bizi dünýäniň ownuk detallaryna üns bermäge, her bir çyzygyň aňyrsyndaky pelsepäni duýmaga çykarýar. Şonuň üçin hem, ak-gara bir surata seredeniňizde, diňe bir kagyzy görmäň — şol ýerdäki her bir ştrihiň kalbyňyza aýtjak “sözüne” gulak asyň.
