RU
“Pagta Gala” manyny berýän bu ýer, gyzgyn suw çeşmelerinden çykýan minerallaryň ýygnanmagy netijesinde emele gelen ak reňkli travertin (ak daş) terrassalarydyr.Termal suwly tebigy howdanlarda dynç almak ùçin.Pamukkale – Türkiýäniň günbatar-günorta böleginde, Denizli welaýatynda ýerleşýän, tebigatyň we taryhyň geň galdyryjy birleşmesini görkezýän ajaýyp ýerdir. Adyny türk dilindäki “Pagta” (Pamuk) we “Gala” (Kale) sözlerinden alyp, “Pagta Gala” manysyny berýär, bu bolsa onuň ak reňkli, ýumşak görünýän daşlyk ýüzlerine gaty laýyk gelýär.
Pamukkaläniň esasy aýratynlygy — onuň geň galdyryjy ak reňkli travertin terrassalarydyr.
Bu geologik düzümler, ýerastyndan çykýan we kalsiý karbonatyna (calcium carbonate) baý bolan gyzgyn suw çeşmeleriniň müňlerçe ýyllyk dowamynda ýygnanmagy netijesinde emele gelipdir. Suw ýokardan akyp düşüp, howanyň täsiri astynda kalsiý erginleri gatylyp, basgançakly, ak reňkli howdanlary (terrassa görnüşli howdanlar) döredipdir.
Bu suw çeşmeleriniň temperaturasy 35^{\circ}\text{C} bilen 100^{\circ}\text{C} aralygynda üýtgeýär we mineral düzümi sebäpli, deri keselleri, göz we böwrek keselleri ýaly dürli kesel bejergilerinde peýdalydygy hasaplanýar.
Syýahatçylar üçin Pamukkaläniň esasy maksady — bu termal suwly tebigy howdanlarda dynç almak we şypa tapmakdyr.Syýahatçylaryň köpüsi travertin terrassalaryndaky kiçijik, tebigy howdanlarda aýaklaryny ýuwup, gezelenç edip bilýärler. Bu, iň meşhur we ýatdan çykmajak tejribeleriň biridir.
Golaýda ýerleşýän bu taryhy howdan, ýykylyp galan gadymy sütünler bilen gurşalandyr. Rowaýata görä, Müsür kraliçasy Kleopatra bu suwda ýuwnupdyr. Bu howdanda ýüzmek üçin aýratyn töleg alynýar we ol hakyky dynç alyşy we şypa tapmagy hödürleýär.
Pamukkale diňe bir tebigy ajaýyplyk däl, eýsem gadymy taryhyň hem mesgenidir. Travertin terrassalarynyň ýokarsynda, gadymy Hierapolis şäheriniň uly harabalary ýerleşýär. Şäher b.e. öňki II asyrda Pergamonyň Patyşalary tarapyndan esaslandyrylypdyr we özüniň termal çeşmeleri sebäpli möhüm şypahana merkezi bolup hyzmat edipdir.Hierapolisde Rim teatrynyň uly harabalary, uly nekropol (mazarlyk), Apollon ybadathanasynyň galyndylary we hristiançylygyň irki şaýady mukaddes Filippiň guburhanasy bar.Pamukkale we Hierapolis, 1988-nji ýylda bilelikde UNESCO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizildi. Bu, ýeriň hem tebigy (travertinler), hem-de medeni (Hierapolis) ähmiýetiniň bardygyny görkezýär.Pamukkale, ak reňkli, asmandan inen ýaly bolup görünýän tebigy gözelligi we gadymy Hierapolis şäheriniň taryhy täsiri bilen Türkiýäniň iň özüne çekiji we ýatda galyjy syýahatçylyk nokatlarynyň biridir.
Çaryýewa Aýna
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 105-nji toparynyň talyby
