Bitarap Türkmenistan – Parahatçylygyň Çeşmesi

​Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplyk syýasaty, ýurduň ählumumy derejedäki abraýynyň we dünýä diplomatiýasyndaky özboluşly ornunyň esasy diregidir. 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Birleşen Milletler Guramasy (BMG) tarapyndan ykrar edilen bu ýörelge, Türkmenistanyň diňe bir döwletleriň harby-syýasy bloklaryna goşulmazlygyny däl, eýsem, işjeň, oňyn we parahatçylyk söýüji pozisiýany eýeleýändigini aňladýar. Hakykatdan hem, Bitarap Türkmenistan Merkezi Aziýada we halkara giňişlikde parahatçylygyň, durnuklylygyň we hoşniýetli hyzmatdaşlygyň goralmagyny üpjün edýän esasy çeşme bolup durýar.

​Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasatynyň özeni ynanmak, özara hormat we deňhukuklylyk ýörelgelerine daýanýar.Bitarap status, Türkmenistana beýleki döwletler bilen, olaryň syýasy garaýyşlaryna garamazdan, açyk we konstruktiw dialog gurmaga mümkinçilik berýär. Bu, çylşyrymly halkara meseleleri çözmekde esasy şertdir. Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni Alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň ýerleşmegi, Türkmenistanyň sebitdäki konfliktleriň öňüni almakda we parahatçylygy goralmagynda alyp barýan işjeň ornuny tassyklaýar.Bitaraplyk diňe bir syýasy waka däl, eýsem, durnukly ykdysady ösüşi üpjün edýän esasy binýatdyr.

Türkmenistan uly energetika serişdelerine eýe bolan döwlet hökmünde, Bitaraplyk pozisiýasy arkaly halkara energiýa bazarlaryna ygtybarly we durnukly üpjünçiligi döredýär. Bu, ählumumy we sebit ykdysadyýetiniň howpsuzlygyna goşant goşýar. Bitarap Türkmenistan uluslarara üstaşyr geçelgeleri we ulag-kommunikasiýa taslamalaryny (mysal üçin, TOPH gaz geçirijisi) durmuşa geçirmegi maksat edinýär. Bu bolsa, ýurtlaryň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary güýçlendirip, parahatçylygyň ykdysady binýadyny berkidýär.Türkmen Bitaraplygynyň ähmiýeti, BMG-niň ony iki gezek ykrar etmegi (1995 we 2015) we 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk Güni diýip yglan etmegi (2017) bilen tassyklanyldy.

Türkmenistanyň Bitaraplyk ýörelgeleri ynsanyýet gymmatlyklaryna we rehimdarlyga esaslanýar. Ýurt kyn ýagdaýa düşen döwletlere yzygiderli ynsanperwer kömegini berýär, bu bolsa halklaryň arasyndaky ynamy we dostlugy pugtalandyrýar. Türkmenistan medeniýetleriň we siwilizasiýalaryň arasynda dialogy ösdürmegi maksat edinip, parahatçylyk çeşmesi hökmünde medeni hyzmatdaşlygyň gymmatyny nygtaýar.

Bitarap Türkmenistan – bu diňe bir geografiýa nukdaýnazaryndan durnukly döwlet däl. Ol, parahatçylygyň, hoşniýetliligiň we ynamyň Beýik Ýüpek Ýolunyň täzeden janlanýan sebitinde parahatçylygy we durnuklylygy üpjün edýän ruhy çeşmedir. Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasaty, dünýä jemgyýetçiligine kynçylyklaryň ählisini dialog we özara hormat arkaly çözüp bolýandygynyň aýdyň göreldesidir.

Annaýewa Aýgözel

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 113-nji toparynyň talyby