RU
Güýz pasly, howanyň sowamagy we ýygy-ýygydan üýtgemegi sebäpli, dümew we ýiti respirator keselleriň köpelýän döwrüdir. Şonuň üçin, bu döwürde saglygy goramak aýratyn wajypdyr.
Ine, güýz paslynda saglygy goramagyň 5 sany esasy düzgüni:
1. Immuniteti Güýçlendirýän Iýmitlenmäge Üns Bermek
Immunitetiňiz — siziň gorag galaňyz. Güýzde bedeniñiz witaminlere we antioksidantlara has zerurlyk duýýar.
Witamin C: Bedeniň göreş ukybyny güýçlendirýär. Ony göni tapmak bolar: limon, nar, üzüm, kelem, itburun demlemesi.
Witamin D: Güýzde gün şöhlesi azalýar, şonuň üçin süňkleriň we immunitetiň saglygy üçin Witamin D saklaýan önümleri (ýagly balyk, ýumurtga) iýmeli ýa-da lukman bilen maslahatlaşyp goşmaça kabul etmeli.
Möwsümleýin önümler: Güýzde ýetişýän injir, nar, beýi, käşir we sogan/sarymsak ýaly önümler bilen iýmitlenmek örän peýdalydyr.
2. Howanyň Ýagdaýyna Laýyk Geýinmek.
Güýzde howa örän durnuksyz bolýar: irden sowuk, günortan maýyl, agşam bolsa ýene-de sowuk. Keseliň esasy sebäbi birden sowamakdyr.
Gatgatlaýyn geýinmek: Ýyly köýnek ýa-da maýkanyň üstünden ýyly jempir we daşyndan ýuka kurtka geýmek iň gowy usuldyr. Şonda howa gyzanda artykmaç eşikleri aýryp, bedeniňizi gyzdyrman saklap bilersiňiz.
Ellik we Şarf: Boýnuň we döşüň sowuklamagyň öňüni almak üçin daşary çykanyňyzda şarf ýa-da ýeňil ýaglyk dakynmak we elleriňizi ýyly saklamak wajypdyr.
3. Arassaçylyk Düzgünlerini Berjaý Etmek.
Güýzde köpelýän ýokanç keselleriň öňüniň alynmagynda esasy zat – arassaçylyk.
Elleri ýuwmak: Elleriňizi yzygiderli we sabyn bilen ýuwmak, esasan-da daşardan gelensoň ýa-da köpçülik ýerlerinden soň hökmandyr.
Agyz-burun goragy: Üsgürilende ýa-da asgyrylanda agzyňy we burnuňy elýaglyk ýa-da egnik bilen ýapmak bilen wiruslaryň ýaýramagynyň öňüni almaly.
Otaglary ýelejiretmek: Ýaşaýyş we iş otaglaryny ýygy-ýygydan ýelejiredip durmak howanyň tämizlenmegine we wiruslaryň konsentrasiýasynyň peselmegine kömek edýär.
4. Kadaly Fiziki Işjeňligi Saklamak.
Howa sowaýar diýip sportdan ýüz öwürmek dogry däl. Fiziki işjeňlik ganyň aýlanyşyny we immunitet ulgamyny gowulandyrýar.
Pyýada Ýörişler: Arassa howada, esasan-da günorta wagty ýa-da gün çykanda pyýada ýöremegi endik etmeli. Bu diňe bir fiziki güýç däl, eýsem, psihiki ýagdaýy hem gowulandyrýar.
Aşa türgenleşmekden saklanmak: Sowuk howada bedeni aşa ýadadyp, ysgynsyz etmek maslahat berilmeýär, sebäbi ýadawlyk immuniteti gowşadyp bilýär.
5. Ýeterlik Suw Içmek we Uklamak.
Bu iki düzgün immunitetiň esasy diregidir.
Gyzgyn Suw we Çaý: Güýzde bedeniň suwsuzlanmagy güýçlenip bilýär. Arassa suw, bally we limonly gök çaý, ýa-da dermanlyk otlaryň demlemesi (itburun, çopantelpek) bedeni suw bilen üpjün edip, ýyly saklamaga kömek edýär.
Kadaly Uky: Bedeniň dynç almagy we kesellere garşy güýç toplamak üçin her gije 7-9 sagat aralygynda kadaly uklamak örän wajypdyr. Uky ýetmezçiligi immuniteti gowşadýar.
Ýazberdiýew Ýunus
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 107-nji toparynyň talyby
