RU
Türkmen şekillendiriş sungaty — bu dünýä medeniýetiniň iň özboluşly we baý sahypalarynyň biridir. Ol Gündogaryň gadymy pelsepesini, sähranyň erkinligini we halkyň ruhy sarsmazlygyny özünde jemleýär. Türkmen nakgaşçylygy diňe bir reňkleriň utgaşmasy däl-de, eýsem halkyň taryhyny we geljegini gürrüň berýän “janly” bir dildir.
20-nji asyryň ortalarynda türkmen şekillendiriş sungaty dünýä ykrarnamasyna eýe bolan täze bir tapgyra gadam basdy. Bu döwürde peýda bolan “Türkmen mekdebi” özüniň açyklygy, ýagtylygy we durnukly kompozisiýasy bilen tapawutlandy.
Türkmen sungatynyň beýik ussady Yzzat Gylyjowyň eserleri (“Türkmen gelinleri”, “Garagumda” we ş.m.) dünýäniň iň meşhur galereýalarynda saklanýar. Onuň saýlap alan gyrmyzy we sary reňkleri türkmen gününiň gyzgynlygyny we halkyň joşgunyny görkezýär. Türkmen nakgaşlarynyň iň uly belentligi — olaryň durmuşy hakyky we milli äheňde beýan edip bilmegidir.
Türkmen nakgaşçylygy taryhy gahrymanlary we şahsyýetleri halka has-da ýakynlaşdyrdy.
Aýhan Hajyýewiň döreden Magtymguly Pyragynyň kanoniki (nusgawy) keşbi biziň hakydamyzda şahyryň hakyky keşbi hökmünde orun aldy.”Görogly”, “Dede Korkut” ýaly şadessanlardaky pursatlar suratkeşlerimiziň galamy arkaly vizual dünýäye geçdi. Bu eserler milli buýsanjy we taryhy dowamlylygy saklap gelýär.
Türkmen şekillendiriş sungatynyň ýene-de bir belentligi — onuň halyçylyk, zergärçilik we binagärlik bilen aýrylmaz baglanyşygydyr.Köp sanly türkmen nakgaşlary haly nagyşlarynyň geometrik takyklygyny öz keneplerine ornaşdyrdylar. Bu bolsa dünýä sungatynda täze bir ugur bolan “etno-modernizmi” döretdi.Sähranyň sergin howasy, bedew atlaryň syraty we ak öýleriň ýylylygy nakgaşlaryň eserlerinde bakylyga öwrüldi.
Şu günki gün türkmen şekillendiriş sungaty täze gözlegler we döwrebap tehnologiýalar bilen baýlaşýar. Ýaş suratkeşler diňe bir kenebi däl, eýsem sanly grafikany we heykeltaraşlygy hem milli äheňde ösdürýärler.Paýtagtymyzdaky heýkeller we binalaryň bezegleri şekillendiriş sungatynyň açyk asmanyň astyndaky muzeýine meňzeýär. Türkmen suratkeşleri dünýäniň dürli künjeklerinde geçirilýän “Art-Fest” ýaly sergilerde ýurdumyzyň medeni diplomatiýasynyň esasy bölegi bolup çykyş edýärler.
Türkmen şekillendiriş sungatynyň belentlikleri — bu biziň ruhy baýlygymyzdyr. Bu sungat geçmişiň we geljegiň arasyndaky altyn köpri bolup, dünýä Türkmenistanyň reňkli we parasatly dünýäsini tanatmagy dowam edýär.
Kömekowa Gülnar Kakamyradowna
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň mugallymy
